Sarawak en Sabah

© Dirk Deckx (1995)

9. UNCLE TAN (SANDAKAN)

Deze geslepen door en door ervaren vijftiger is een begrip geworden voor de rugzaktrekker en zijn naam wordt terecht vermeld in de meeste reisgidsen. Uncle Tan regelt àlles voor je, niets is onmogelijk. Zijn prijzen zijn onklopbaar en hij richt zich enkel tot de low-budgetreizigers.
Uncle Tan en zijn rechterhand Tommy worden in vele buitenlandse tijdschriften geprezen en je mag op beide oren slapen als je kiest voor één van zijn tours. Het is aan te raden al enkele dagen eerder vanuit Kota Kinabalu telefonisch contact met hem op te nemen om je verblijf te regelen, want vele trekkers zijn geïnteresseerd en zijn guesthouse is vaak volgeboekt (Tel. 089/531639).

Vanuit Kota Kinabalu neem je om 08.00 uur een comfortabele AC-bus richting SANDAKAN. De rit duurt, inclusief lunch in Ranau, zo'n 6,5 uurtjes en kost 20 à 25 RM. Elke chauffeur kent de woning van Uncle Tan en je wordt pal voor zijn guesthouse gedropt.
Een warm onthaal wacht ons in de persoon van Susan, de actieve en vlotte helpster van Uncle Tan. Thee, koffie, warmgebakken cake staat reeds klaar en we komen niets tekort. Zonder dralen worden ogenblikkelijk alle mogelijkheden op een rijtje gezet. We kunnen vanavond nog naar Tan's nieuwe vestiging op Pulau Libaran een visserseilandje vlak bij Turtle Island. Slechter nieuws is dat men geen permit kan garanderen voor dit eiland omdat alle grote en dure tour-operators onverwacht alle permits reeds voor een jaar hebben opgekocht. Er worden per avond slechts 15 mensen toegelaten op het schildpaddeneiland. We zullen 2 nachten doorbrengen op Pulau Libaran en rustig afwachten wat er zal gebeuren. De hele tour kost 180 RM P/P en omvat alle transport, accomodatie (2 nachten), permit voor Turtle Island, alle maaltijden en koffiepauzes.
Het transport naar de rivier per minibusje duurt 45 minuten en de boot ligt reeds klaar. De tocht via de rivier naar open zee voert doorheen primair oerwoud en mangroves en duurt ca. 30 minuten.

Pulau Libaran :

Accomodatie in enkele zeer eenvoudige maar nette houten hutjes aan het strand tussen de palmbomen. Er is geen electriciteit (uitgezonderd generator tot 22.00 uur). De maaltijden worden gemeenschappelijk aan een grote tafel geserveerd en ijsgekoelde frisdranken en bier moeten apart worden bijbetaald. Het personeel is reuzevriendelijk en behulpzaam met Tommy als drijvende kracht.
's Avonds omstreeks 21.30 uur wordt een strandwandeling georganiseerd en worden, verscholen tussen boomstammen en struiken, enkele reuzekrabben aangewezen. Een verkoelend zeebriesje en een muskietennet zorgen voor een perfecte nachtrust. De volgende dag brengen we een bezoek aan het vissersdorpje en hier en daar maken we kennis met de goedlachse en lieftallige bevolking. Het strand wordt spijtig genoeg ontsierd door verroeste blikjes, glazen potten, flessen, plastic zakken, enz. Zwemmen is dus niet echt aan te raden. Wel kunnen tijdens laagtij prachtige schelpen worden gevonden.
Als Turtle Island niet tot de mogelijkheden behoort, dan is een bezoek aan Pulau Libaran overbodig want de verveling slaat er snel toe. In de latere namiddag bereikt ons het ontstellende bericht dat er géén permits voor schildpaddeneiland meer beschikbaar zijn. De schuld ligt niet bij Uncle Tan, doch wel bij de corrupte ambtenaren van het Sabah Parks Office in Sandakan die zich door de grote tour-operators laten omkopen. Brute pech! Tan maakt het echter gedeeltelijk goed door ons een deel van het reeds betaalde bedrag terug te geven.

Uncle Tan's Wildlife Camp :

... ligt gesitueerd aan de oevers van de Kinabatangan River en is een absolute must voor natuur- en dierenliefhebbers ! Hier zie je gegarandeerd vele zeldzame soorten vogels, waaronder de Neushoornvogel of Hornbill en de Kingfisher. De uiterst zeldzame Neusaap of Proboscis Monkey is hier massaal aanwezig en is gemakkelijk te observeren.
Een verblijf van twee nachten is een minimum want er is veel te beleven op de talrijke trails door het oerwoud. Neem er echter je tijd voor, met veel geduld en vooral stilte passeert er heel wat wildlife de revue. De boottocht naar Tan's Wildlife Camp duurt een uurtje en de omgeving doet je je gefolterde achterwerk vergeten. Met de telelens of verrekijker in de aanslag kunnen langs de oevers apen, vogels en soms krokodillen worden geobserveerd.

Het kamp is uiterst primitief. Er is noch electriciteit, noch stromend water. De badkamers zijn enkele metalen vaten gevuld met bruinachtig water dat op regelmatige tijdstippen met een generatorpomp uit het nabijgelegen meer wordt gezogen. De hutjes zijn niet meer dan houten optrekjes met twee matrassen en een muskietennet (soms vol gaten). Een eigen net kan goede diensten bewijzen ! Het toilet is eveneens een houten optrekje en een mogelijke schuilplaats voor schorpioenen. Desondanks heerst er een rustieke, gezellige sfeer en de kampstaf, enkele jongelingen, is zeer gedienstig. Ze bieden ook hun diensten aan als gids, dit is gratis doch wat drinkgeld wordt geapprecieerd. Het grondgebied omvat enkele meren temidden van dikke jungle en is bereikbaar langs een netwerk van kleine niet altijd gemakkelijke paden. Deze paden zijn gemarkeerd en kunnen zonder gids worden bewandeld. Vele soorten wilde dieren vinden hier hun thuis.

Ter verduidelijking, het wildlifecamp is géén dierentuin. Hier volgt een greep uit de gesignaleerde diersoorten : orang-utan, muishert, everzwijn, slangevogel, kingfisher (soort ijsvogel), neushoornvogel, enkele reigersoorten, visarend, specht, otter, soorten eekhoorntjes, civetkat, krokodil, neusaap, chameleon, Borneose Gibbon, en vele andere... Met een beetje geluk kunnen al deze dieren je pad kruisen zolang je maar veel geduld en voorzichtheid uitoefent. Een goede telelens en/of verrekijker zijn bijna een noodzaak.
Na een wandeling kan je lekker luieren in één van de hangmatten voor de hutjes.
Even interessant zijn de nachtelijke junglewandelingen, uiteraard mét gids. Met een sterke zaklamp gewapend speurt hij de boomtoppen, stammen en struikgewas af. Veel vogels slapen immers op ooghoogte in de takken en laten zich dan, gevangen in het licht, nauwkeurig observeren. De glinsterende ogen van een muishertje ergens in het struikgewas trekken onze aandacht en de gids vraagt om absolute stilte. Het diertje blijft als versteend zitten en héél voorzichting, stapje voor stapje, kunnen we dichterbij geraken. Dankzij de ervaren gidsen leer je te letten op details en krijg je een heel ander beeld van het oerwoudleven. Het gezichtsvermogen van deze jongens is werkelijk fenomenaal.
Een harde dobber in het jungle camp is het klimaat. De luchtvochtigheid is er extreem hoog zodat je zweetklieren geen seconde rust wordt gegund.

Er liggen enkele roeibootjes ter beschikking die je gratis mag gebruiken. Eens op het meer gaat er weer een andere wereld voor je open. Met inachtneming van de nodige stilte in de nabijheid van oevers krijg je beslist weer heel wat opmerkelijke diersoorten te zien. Op het water kan je rustig genieten van de stilte die enkel wordt gebroken door de geluiden van het woud en z'n bewoners. Wil je de zeldzame Proboscis Monkey (neusaap) zien, dan vraag je tegen zonsondergang best een gids want de wandeling naar het verst gelegen meer waar de dieren massaal voorkomen is niet zo vanzelfsprekend. Ze zijn lichtschuw en komen pas tevoorschijn als de zon verdwijnt of bij zwaar bewolkte weersomstandigheden. Weer moet een bootje worden genomen om het meer over te steken. De aanwezigheid van neusapen wordt verraden door hevig zwiepende boomtoppen want de dieren houden ervan zich als volwaardige atleten van de ene naar de andere top te werpen. Zonder tele of verrekijker zie je slechts een paar onduidelijke silhouetten.

Sepilok Orang Utan Rehabilitation Centre :

Eenmaal terug uit het Wildlife Camp zorgt Uncle Tan voor een snel transport naar Sepilok. In dit reservaat worden tamme orang-utans die soms vele jaren in gevangenschap hebben doorgebracht terug opgeleid en aangepast aan het wilde woudleven. Dit proces duurt jaren en bestaat uit verschillende stadia. Twee voederplatforms kunnen door toeristen worden bezocht, nl. platform A en B. De apen in de omgeving van platform A zijn nog tam en moeten hun klimtechnieken nog volop bijschaven. Ze worden gevoederd omstreeks 09.30 en 14.30 uur en kunnen dan worden geobserveerd. Voor een bezoek aan platform B moet je je eerst laten inschrijven aan de receptie want er worden slechts 15 bezoekers toegelaten.

De Orangs zijn al in verregaande mate aangepast aan het wildleven en kunnen al wat schuchterder zijn in de nabijheid van bezoekers. Omdat dit een natuurlijke omgeving is, worden hier de mooiste foto's genomen. De toegangsprijs voor het park bedraagt 10 RM. Tijdens de middag is het park gesloten.
Aan de receptie wordt op eenvoudige vraag gratis een interessante videofilm getoond over het ontstaan en de werking van het reservaat.

Bij terugkeer in Tan's guesthouse wordt onze vuile was gedaan en kunnen we eindelijk eens wat uitrusten en nagenieten van de snel opeenvolgende ervaringen. Een verblijf in het guesthouse vraagt een zeker aanpassingsvermogen want de hutten zijn eveneens zeer basic en er is niet altijd water voorhanden om je te wassen. De muskieten in Sabah zijn erg agressief en we kregen nog nooit zoveel beten ineens te verwerken. Daarboven zorgt het benauwde klimaat ook wel eens voor onbehaaglijke momenten die het optimisme wel eens flink neerwaarts trekken. Susan is echter een prachtvrouw die er steeds weer in slaagt een lach op je gezicht te toveren. Ze is een wandelende computer en weet van alle gasten welke tour ze gaan ondernemen, wanneer en hoe lang. Ze regelt alles in een hup en een wip zonder één foutje. Alle maaltijden zijn vorstelijk en grotesk. Bij Uncle Tan is niets onmogelijk, je kan hier terecht voor al je reiswensen en het blijft steeds betaalbaar.
Speciale tours zijn eveneens mogelijk, bv. een jungle survival training, een speciale tocht voor vogelliefhebbers, enz...
Zulke speciale trips moeten echter langer op voorhand worden geregeld d.m.v. fax of schriftelijk.
Uncle Tan, P.P.M. Elopura, 90000 Sandakan, Sabah, Malaysia (Tel + fax : 089/531639).